Sức khỏe tinh thần

Có đươc một tinh thần khỏe mạnh nghĩa là có điều kiện để phát triển bền vững. Chúng ta có thể nhận thấy, chứng trầm cảm, tự kỉ, hoang tưởng... đang là vấn đề của xã hội đương đại. Trẻ nhỏ chưa có đủ khả năng để lựa chọn, nên bố mẹ có hiểu biết, có quan tâm đến con thì dễ có phương pháp đúng đắn hơn, ít mắc sai lầm hơn.


Tôi nhớ cách đây khoảng 10 năm, tôi tình cờ xem trên truyền hình một đoạn phim, dù không còn nhớ tên phim, nhưng có một đoạn làm tôi ám ảnh mãi. Phim kể về một người mẹ bị trầm cảm và mắc chứng hoang tưởng. Cô có 1 đứa con trai tầm 4-5 tuổi. Khi tôi mở ti vi, đến đoạn người mẹ liên tục hỏi đứa con “Con đã ăn cơm chưa?”. Đứa con trả lời “Con ăn rồi ạ”. Nhưng người mẹ vì mắc chứng hoang tưởng, nên vẫn lặp đi lặp lại “Chắc chắn là con chưa ăn. Thế con đã ăn cơm chưa?” Và cứ lặp đi lặp lại như thế rồi bắt thằng bé trả lời. Cuối cùng nó bị ức chế và hét lên. Người bà chạy vào hoảng hốt tìm cách đưa nó ra ngoài và “xin đừng tra tấn nó”. 

Đoạn phim này làm tôi liên tưởng đến việc các em học sinh phải học thuộc  một bài văn mẫu. Thậm chí, thỉnh thoảng luyện thi, nghe các em kể về cách học, tôi lại liên tưởng đến việc cứ nhắc đi nhắc lại một câu trả lời khiến đứa trẻ bị ức chế tinh thần giống như một hình thức tra tấn. Lúc ấy, đương nhiên tư duy không thể phát triển, mà sức khỏe tinh thần thì bị đe dọa.

Rõ ràng, sức khỏe con người có hai phần: sức khỏe thể chất và sức khỏe tinh thần. Sức khỏe thể chất là cái có thể nhìn thấy được, nhưng sức khỏe tinh thần thì trừu tượng hơn (và đây là điều tôi muốn nói). Việc học ngay nay của các con là vô cùng quan trọng với mọi gia đình. Nhưng học phải làm sao phù hợp, đảm bảo và tạo điều kiện để phát triển được sức khỏe tinh thần, đó là điều mà chúng ta cần phải lưu ý.

Theo quan sát của tôi, thì các bậc phụ huynh nên lưu ý những điều như sau:

Không thúc trái chín ép: Tôi nhận thấy rằng ngày nay cũng có một vài người luôn mong con mình đạt được điều này điều kia thật sớm (ví dụ muốn biết đọc từ lúc 3,4 tuổi), rồi tìm nhiều cách, trong đó có cả những cách phản khoa học để con đạt được thật nhanh. Thực tế, phát triển sớm đôi khi cũng chưa hẳn là tốt, thậm chí có lúc còn có hại giống như “trái chín ép”.

Không tạo áp lực cho con: Áp lực luôn làm con người ta chán nản và dễ bỏ cuộc. Mà chán học thì không thể học giỏi. Đương nhiên bố mẹ nào cũng có kì vọng; và gần như đứa trẻ nào trong bản năng cũng muốn phấn đấu đạt đến đỉnh cao. Nhưng có những người để đạt được thành công đã phải trả giá quá đắt. Cho nên một phương pháp đúng, một bài học đúng rất quan trọng. Nó sẽ tạo điều kiện để quá trình tiếp thu tri thức là một quá trình tự nhiên, không ép buộc, là một quá trình hạnh phúc. Tôi vẫn đang mong các con của chúng ta được học trong một môi trường như thế.

Không định kiến: Tôi có một em bé nhỏ 22 tháng tuổi. Cách đây khoảng 1 tháng một người bạn gọi điện tâm sự, và muốn tôi tư vấn về chuyện đứa con của cô ấy 18 tháng gần như chưa biết nói từ nào. Tôi kể rằng con mình 20 tháng mới nói được khoảng 6-7 từ, trong khi đứa đầu tiên 20 tháng đã biết hát. Nghe xong câu ấy, cô ấy thốt lên “con Phương mà cũng thế a”.  Ồ, tôi đang nghĩ rằng con mình rất bình thường, nó có hơi chậm nói so với đứa trước nhưng vẫn nằm trong giới hạn cho phép. Và câu nói của cô bạn lại làm tôi nghĩ đến những định kiến xã hội. Người ta vẫn hay nghĩ rằng con của bố mẹ này thì phải thế này, con của bố mẹ kia thì phải thế kia. Thực tế thì đôi khi không phải như vậy. Chỉ có điều nếu bố mẹ có tri thức, cộng thêm sự quan tâm và tình yêu đúng nghĩa, thì con dễ có con đường đúng đắn hơn, dễ đạt được thành công hơn... Và riêng với những đứa con của bố mẹ có học hàm học vị, thì ngay điều ấy đôi khi đã là một áp lực. Ý thức và vượt qua được định kiến, nhiều khi cũng không phải là dễ dàng.

Có đươc một tinh thần khỏe mạnh nghĩa là có điều kiện để phát triển bền vững. Chúng ta có thể nhận thấy, chứng trầm cảm, tự kỉ, hoang tưởng... đang là vấn đề của xã hội đương đại. Trẻ nhỏ chưa có đủ khả năng để lựa chọn, nên bố mẹ có hiểu biết, có quan tâm đến con thì dễ có phương pháp đúng đắn hơn, ít mắc sai lầm hơn.

Diêu Lan Phương

 

 

 

 

 

Chúng tôi trên Facebook

Liên hệ: cô Phan Thanh Thảo - Hotline: 0988.702.359 / 0432.003.672